Bilişsel paradigma, doğruluğun ve gerçekliğin yapısına ilişkin varsayımları araştırmaya yönelik soruları ortaya koyan ve bunların nasıl yapılacağına ilişkin modeli açıklayan bir sosyal bilim yöntemidir.
Sosyal bilimciler arasında kaç tane paradigmanın olduğu ve bunlara ilişkin yöntemlerin nasıl sınıflandırılması gerektiği konusunda halen ortak bir anlayış geliştirilememiştir.