Alkolün kötüye kullanımı (alkol istismarı), sağlık, sosyal veya işle ilgili sorunlara yol açan zararlı ve aşırı alkol tüketimini ifade eder. Alkol istismarı, alkol bağımlılığı veya alkolizmle karıştırılmamalıdır, ancak alkol istismarı, zamanla alkol bağımlılığına yol açabilecek bir durumdur.
Alkolün kötüye kullanımı, şu özellikleri içerebilir:
- Riskli içme: Kişinin alkol tüketimi nedeniyle kendine veya başkalarına zarar verme riski taşıması, örneğin alkollüyken araç kullanma.
- Sorumluluk ihlali: Alkol tüketiminin kişinin iş, okul veya aile sorumluluklarını yerine getirmesini engellemesi.
- Sosyal veya ilişkisel sorunlar: Alkol tüketimi nedeniyle kişinin sosyal çevresi veya aile ilişkileri zarar görür.
- Hukuki sorunlar: Alkol tüketimi nedeniyle kişinin yasal sorunlar yaşaması, örneğin alkollüyken araç kullanmaktan dolayı alınan cezalar.
Alkol istismarı, fiziksel ve psikolojik sağlık sorunlarına yol açabilir, örneğin karaciğer hastalıkları, pankreatit, gastrit, depresyon ve anksiyete. Ayrıca, alkol istismarı, iş ve eğitimde başarısızlık, sosyal ve aile ilişkilerinde bozulma ve ekonomik sıkıntılara neden olabilir.
Alkol istismarı tedavisi, bireyin alkol kullanımını azaltmayı ve sağlıklı yaşam tarzı değişikliklerini benimsemeyi öğrenmesine yardımcı olan bilişsel-davranışçı terapi, aile terapisi ve danışmanlık gibi psikolojik tedavileri içerebilir. İlaç tedavisi de alkol istismarı olan kişilere yardımcı olabilir; örneğin, antabus gibi alkol tüketimini önlemeye yönelik ilaçlar kullanılabilir.
Alkol istismarı önleme, eğitim ve farkındalık kampanyaları, alkol politikaları ve düzenlemeleri ve toplum düzeyinde alkolle ilgili risklerin azaltılması için yapılan sosyal ve ekonomik girişimlerle sağlanabilir. Ayrıca, risk altındaki bireylerin belirlenmesi ve erken müdahale ile alkol istismarı önlenmeye çalışılabilir.