Allel (allelomorph)

Bunlar kromozomda aynı lokusu paylaşan alternatif gen formlarıdır.

Farklı aleller, birbirlerinden bir veya daha fazla mutasyonel değişiklikle farklılık gösterir. Alleller bir genin mutantlarıdır.

Allel (allelomorph), genetik biliminde, bir genin kromozomdaki belirli bir konumda (lokus) bulunan farklı versiyonlarına verilen isimdir. Her birey, her gen için iki allel taşır, birini annesinden ve diğerini babasından alır. Bu alleller, bir özelliğin ya da fonksiyonun farklı varyasyonlarını üretebilir ve bu nedenle bireyler arasındaki genetik çeşitliliği sağlar.

Alleller, genlerin DNA dizilerindeki farklılıklardan kaynaklanır ve bu farklılıklar, proteinlerin yapı ve işlevinde değişikliklere yol açabilir. Bu proteinler, hücrelerin ve organizmanın işleyişini etkileyebilir ve sonuç olarak farklı fenotipik özelliklere (görünüş ve işlev) yol açabilir.

Bir bireyin taşıdığı iki allel aynıysa, birey homozigot olarak adlandırılır. Eğer iki allel farklıysa, birey heterozigot olarak adlandırılır. Dominant ve resesif alleller olarak adlandırılan alleller arasındaki ilişki, bir bireyin hangi özellikleri göstereceğini belirler. Dominant allel, resesif allele göre daha baskın olduğu için, heterozigot bireylerde sadece dominant alleldeki özellikler ortaya çıkar.

Örneğin, bezelye bitkilerinde çiçek rengi geni için mor çiçek rengi (M) dominant ve beyaz çiçek rengi (m) resesif olarak kabul edilir. Eğer bitki iki mor çiçek alleli (MM) taşıyorsa, mor çiçekli olacaktır. Eğer bitki iki beyaz çiçek alleli (mm) taşıyorsa, beyaz çiçekli olacaktır. Eğer bitki bir mor ve bir beyaz çiçek alleli (Mm) taşıyorsa, mor çiçekli olacaktır çünkü mor çiçek rengi alleli (M) dominanttır.

Alleller, genetik çeşitliliği sağlayarak, canlıların çevresel koşullara ve evrimsel süreçlere uyum sağlamasına yardımcı olur.