Aminler, bir veya daha fazla hidrojen atomunun diğer elementlerle (alkil veya aril grupları) değiştirildiği amonyak organik türevlerdir.
Aminler, organik kimyada bulunan ve azot (N) atomu içeren bir bileşik sınıfıdır. Genel formülü R-NH2 şeklindedir, burada R, bir alkil veya aril gruplarıdır. Aminler, amonyak molekülünden (NH3) türetilmiştir ve amonyak molekülündeki hidrojen atomlarının bir veya daha fazlası organik gruplarla değiştirilmiştir.
Aminler, temel olarak birincil, ikincil ve üçüncül aminler olmak üzere üç kategoriye ayrılır:
- Birincil aminler: Azot atomu, sadece bir organik grup (ör. metilamin, CH3NH2) ve iki hidrojen atomu ile bağlıdır.
- İkincil aminler: Azot atomu, iki organik grup (ör. dimetilamin, (CH3)2NH) ve bir hidrojen atomu ile bağlıdır.
- Üçüncül aminler: Azot atomu, üç organik grup (ör. trimetilamin, (CH3)3N) ile bağlıdır ve hiç hidrojen atomu içermez.
Aminlerin yapısı ve özellikleri, bağlı olduğu organik grupların ve azot atomundaki yükün dağılımına bağlı olarak değişir. Aminler, kimyasal reaktiflik, asidite ve baziklik açısından çeşitli özelliklere sahiptir.
Biyolojik açıdan, aminler önemli rol oynar. Örneğin, proteinlerin yapı taşı olan amino asitler, birincil amin grubu (-NH2) ve bir karboksil asit grubu (-COOH) içerir. Ayrıca, aminler nörotransmitterler, hormonlar ve biyoaktif moleküller gibi biyolojik olarak aktif bileşiklerin yapı taşları olarak da işlev görür.