Yaşanan kayıp veya yaşamı devam ettirme zorluğu ile ilişkili olduğunda anormal bir yas reaksiyonu meydana gelir. Anormal keder reaksiyonu örneğin yıllarca (dört yıldan fazla olmak kaydıyla) devam eden kederli olma durumu kişinin tüm duygusal yaşamı ve deneyimlerinin gölgede kaldığını varsayılmıştır. İlgili kişi genellikle sosyal izolasyona çekilir.
Anormal veya patolojik bir keder reaksiyonu, kişilerin uyum bozukluklarından biridir. Tip ve yoğunluk açısından, normal kültüre özgü bir keder reaksiyonundan önemli ölçüde farklıdır.
Bu durumda olan kişilerin çevresindeki kişilerden veya doktordan yardım alması gerekir. Kişinin bu durumla başa çıkabilmesi veya sosyal isolasyondan kurtulabilmesi için bu yardım gereklidir. Doktor kontrolünde antidepresanların uygulanması ilk adım olabilir. İkinci adım yada ek olarak psikoterapi önerilir.
Anormal keder reaksiyonu, bir kayıp ya da ölüm olayına (yas) verilen, beklenenden daha uzun süren, daha şiddetli ya da işlevselliği bozan bir tepki olarak tanımlanır. Keder, her bireyin yaşadığı normal bir duygusal süreçtir; ancak bazı durumlarda keder reaksiyonu anormal boyutlara ulaşarak, kişinin günlük yaşamını ve uyumunu olumsuz etkileyebilir.
Anormal keder reaksiyonunun bazı belirtileri şunlardır:
- Uzun süreli ve şiddetli duygusal acı: Kayba verilen normal tepkiden daha uzun süren ve şiddetli duygusal acı yaşama.
- İşlevsellik kaybı: Kayıpla başa çıkmak için sürekli mücadele ederken, iş, sosyal yaşam ve kişisel bakım gibi günlük yaşam alanlarında işlevselliği yitirme.
- Depresyon ve anksiyete: Kayıp sonrasında sürekli depresif veya anksiyete belirtileri yaşama.
- Suçluluk ve öz-yargılama: Kayıpla ilgili sürekli suçluluk, pişmanlık ve öz-yargılama duyguları yaşama.
- İzolasyon ve sosyal geri çekilme: Sosyal etkileşimlerden kaçınma ve kendini izole etme eğilimi gösterme.
Anormal keder reaksiyonunun tedavisi, bireyin özgül durumuna ve kaybın doğasına bağlı olarak değişir. Tedavi seçenekleri arasında psikoterapi, danışmanlık, destek grupları ve farmakolojik tedaviler bulunabilir. Psikoterapi yaklaşımları, özellikle bilişsel-davranışçı terapi (CBT), psikodinamik terapi ve aile terapisi, anormal keder reaksiyonlarının üstesinden gelmeye yardımcı olabilir.
Önemli olan, anormal keder reaksiyonu yaşayan bireylerin profesyonel yardım alarak, yaşadıkları duyguları ve zorlukları anlamalarına ve yönetmelerine yardımcı olmaktır. Bu sayede, sağlıklı bir yas sürecine geçiş yapabilir ve yaşamlarına uyum sağlamalarına yardımcı olabiliriz.