Dekübitis, uzun süreli basınç veya sürtünme sonucu deri ve dokuların hasar gördüğü bir cilt yarasıdır. Genellikle vücudun basınca maruz kalan bölgelerinde, özellikle kemik çıkıntıları üzerinde gelişir. Bu bölgelere sıklıkla yatak yarası veya bası yarası da denir.
Dekübitis, genellikle hareket kısıtlılığı olan veya uzun süreli yatakta kalan hastalarda, özellikle yaşlı veya sakatlanmış kişilerde görülür. Uzun süre aynı pozisyonda kalmak, sürekli basınca maruz kalan dokuların kan dolaşımının bozulmasına ve oksijen ve besin maddesi alımının azalmasına neden olur. Bu durumda, cilt ve dokuların hasar görmesi ve yaraların oluşması kaçınılmaz hale gelir.
Dekübitis’in belirtileri, ciltte kızarıklık, şişlik, hassasiyet, açık yaralar, kabuklanma veya nekroz (doku ölümü) şeklinde olabilir. Yaralar genellikle ağrılı ve enfekte olabilir. Dekübitis risk faktörleri arasında hareket kısıtlılığı, cilt hasarı, yetersiz beslenme, idrar veya dışkı inkontinansı, yetersiz cilt bakımı ve yetersiz dolaşım yer alır.
Dekübitis tedavisi, yaranın ciddiyetine ve evresine bağlı olarak değişir. Tedavi genellikle basıyı azaltmayı, yara bakımını ve doku iyileşmesini desteklemeyi içerir. Yaraların düzenli olarak temizlenmesi, basınç dağılımını sağlamak için uygun yatak ve yatak ekipmanlarının kullanılması, cilt bakımının düzenli yapılması ve beslenme desteği gibi önlemler alınabilir. Gerekli durumlarda, yaraların cerrahi müdahale gerektiren derin veya enfekte olmuş olması durumunda, doktor tarafından uygun tedavi yöntemleri uygulanır.
Dekübitis’in önlenmesi, uygun pozisyon değişikliklerinin yapılması, düzenli cilt bakımının sağlanması, uygun yatak ve yatak ekipmanlarının kullanılması, yeterli beslenme sağlanması ve risk faktörlerinin kontrol altında tutulmasıyla mümkündür. Özellikle risk altında olan kişilerin düzenli olarak değerlendirilmesi ve önleyici önlemlerin alınması önemlidir.