Farmakodinamik tolerans, bir ilacın sürekli kullanımı sonucunda, vücuttaki hedef reseptörlere veya hedef moleküllere karşı oluşan azalmış yanıtı ifade eder. Yani, uzun süreli ilaç kullanımı sonucunda, ilacın etkisine karşı duyarlılık azalır ve daha yüksek dozlara ihtiyaç duyulabilir.
Farmakodinamik tolerans, ilaç etkilerinin zamanla azalmasının nedeni olarak, vücutta adaptif değişikliklerin meydana gelmesinden kaynaklanır. Bu değişiklikler, ilacın hedef reseptörlere bağlanma yeteneğini, hücresel sinyallemeyi veya etki mekanizmasını etkileyebilir. Tolerans, ilacın etkisini azaltarak tedavi sonuçlarını olumsuz yönde etkileyebilir.
Tolerans, bazı ilaçlar için daha belirgin bir şekilde görülürken, diğerlerinde daha az belirgin olabilir. Bazı durumlarda, toleransın tamamen gelişmesi uzun bir süreç gerektirebilirken, diğer durumlarda daha hızlı bir şekilde ortaya çıkabilir. Ayrıca, toleransın derecesi bireyler arasında farklılık gösterebilir ve genetik faktörler, yaş, cinsiyet ve çevresel etkenler gibi çeşitli faktörlerin tolerans gelişimine katkıda bulunabileceği düşünülmektedir.
Toleransın gelişimi, özellikle kronik hastalıkların tedavisi için kullanılan ilaçlar için önemlidir. Uzun süreli tedavide, ilacın etkinliğinin azalabileceği ve dozların ayarlanması gerekebileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Toleransın yönetimi, ilaç kullanımı sırasında sağlık uzmanları tarafından düzenli olarak izlenmelidir.