İşitme refleksi, dış ortamda yüksek seslerin duyulması durumunda, iç kulakta yer alan kemikçiklerin ve kasların koordineli bir şekilde çalışarak sesin şiddetini azaltma mekanizmasıdır. Bu refleks, genellikle dış kulak yoluna iletilen yüksek seslerin zararlı etkilerini azaltmak için vücudun otomatik bir tepkisidir.
İşitme refleksi, stapedius kası ve tensor timpani kası gibi iki küçük kasın görev yapmasıyla gerçekleşir. Stapedius kası, orta kulağın içindeki stapes (örs kemikçiği) adı verilen kemikçiği tutan küçük bir kas olup, stapesin hareketini kısıtlar. Tensor timpani kası ise timpan zarını geren ve bu sayede ses iletimini azaltan bir kastır.
Yüksek seslerin duyulması durumunda işitme refleksi şu şekilde çalışır:
1. Yüksek bir ses algılandığında, işitme siniri aracılığıyla beyne bilgi iletilir.
2. Beyin, bu yüksek sesin zararlı olabileceğini algıladığında, işitme refleksi tetiklenir.
3. Tetiklenen işitme refleksi, stapedius kası ve tensor timpani kasını harekete geçirir.
4. Stapedius kası, stapes kemikçiğini hareket ettirerek oval pencerenin hareketini kısıtlar ve böylece iç kulağa gelen sesin şiddetini azaltır.
5. Tensor timpani kası ise timpan zarını gerer ve bu da timpan zarının titreşimlerini kısıtlar.
Bu refleks, genellikle yüksek seslerin zararlı etkilerini önlemek için kullanılan bir savunma mekanizmasıdır. Özellikle sürekli maruz kalınan yüksek seslerde veya ani, şiddetli ses patlamalarında işitme refleksi otomatik olarak devreye girer.