„Ilkel reaksiyon“ terimi, genellikle psikoloji ve psikiyatri alanında kullanılan bir terimdir. Bu terim, özellikle insanların ve diğer canlıların evrimsel olarak daha eski veya temel davranışlarına atıfta bulunmak için kullanılır. İlkel reaksiyonlar, daha karmaşık düşünce süreçlerine veya duygusal tepkilere kıyasla daha temel ve otomatik davranışları ifade edebilir.
İlkel reaksiyonlar örnekleri şunlar olabilir:
1. Kaçma Tepkisi: Tehlike anında hızlı bir şekilde kaçma veya saklanma tepkisi. Bu, canlının hayatta kalma şansını artırmak için temel bir reaksiyondur.
2. Savunma Tepkileri: Tehlikeli bir durumda kendini savunma amacıyla kullanılan basit fiziksel reaksiyonlar, örneğin vücudu koruma, darbeleri engelleme.
3. Yanıt Öğrenme: Temel ilişkilendirme süreçleriyle öğrenilen basit davranışlar. Örneğin, acı verici bir deneyim sonucu bir canlının o deneyime karşı daha fazla dikkat göstermesi.
4. Bazal Duygusal Tepkiler: Temel duygusal reaksiyonlar, örneğin korku, öfke, mutluluk gibi duygusal tepkiler, ilkel reaksiyonlara örnek olarak verilebilir.
Bu ilkel reaksiyonlar, evrimsel olarak canlıların hayatta kalma ve çevresine uyum sağlama yeteneklerini artırmak amacıyla gelişmiştir. İnsanlar da bu tür ilkel reaksiyonlara sahiptir, ancak daha karmaşık düşünme süreçleri ve sosyal etkileşimlerle birlikte daha karmaşık davranışlar da sergilerler. Psikolojik çalışmalarda, bu tür ilkel reaksiyonlar ve daha yüksek düzeydeki bilişsel süreçler arasındaki ilişkiyi anlamak için kullanılan terimlerdir.